الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

394

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نهايت حل و فصل كرده است . تفسير : داستان پر ماجراى افك ( تهمت عظيم ) نخستين آيه مورد بحث بى آنكه اصل حادثه را مطرح كند مىگويد : « كسانى كه آن تهمت عظيم را مطرح كردند گروهى از شما بودند » ( * ( إِنَّ الَّذِينَ جاؤُ بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ ) * ) . زيرا يكى از فنون فصاحت و بلاغت آن است كه جمله‌هاى زائد را حذف كنند و به دلالت التزامى كلمات قناعت نمايند . واژه « افك » ( بر وزن فكر ) بنا به گفته « راغب » به هر چيزى گفته مىشود كه از حالت اصلى و طبيعيش دگرگون شود ، مثلا بادهاى مخالف را كه از مسير اصلى انحراف يافته « مؤتفكه » مىنامند ، سپس به هر سخنى كه انحراف از حق پيدا كند و متمايل به خلاف واقع گردد ، و از جمله دروغ و تهمت « افك » گفته مىشود . مرحوم « طبرسى » در « مجمع البيان » معتقد است كه « افك » به هر دروغ ساده اى نمىگويند ، بلكه دروغ بزرگى است كه مساله اى را از صورت اصليش دگرگون مىسازد ، و بنا بر اين كلمه « افك » خود بيانگر اهميت اين حادثه و دروغ و تهمتى است كه در اين زمينه مطرح بود . واژه « عصبه » ( بر وزن غصه ) در اصل از ماده « عصب » به معنى رشته‌هاى مخصوصى است كه عضلات انسان را به هم پيوند داده و مجموعه آن سلسله اعصاب نام دارد ، سپس به جمعيتى كه با هم متحدند و پيوند و ارتباط و همكارى و همفكرى دارند « عصبه » گفته شده است ، به كار رفتن اين واژه نشان مىدهد كه توطئه گران در داستان « افك » ارتباط نزديك و محكمى با هم داشته و شبكه منسجم و نيرومندى